İster sizde ister bir aile üyenizde olsun, kedi alerjisi belirtileri günlük yaşamı oldukça zorlaştırır. Sürekli hapşırma, burun akıntısı, kaşıntılı gözler veya kedilerle temas sonrasında başlayan solunum sorunları bazen alerjinin ilk işaretlerini verir.
Peki oğlunuzun bitmek bilmeyen soğuk algınlığına benzeyen belirtilerinin arkasında kedi alerjisi mi var? Alerjiniz olduğu halde eve bir kedi almak sorun yaratır mı? Hipoalerjenik olduğu söylenen kediler gerçekten çözüm mü?
Gelin, kedi alerjisi belirtilerinden nedenlerine ve korunma yöntemlerine kadar merak edilenlere birlikte bakalım.
Kedi Alerjisi Belirtileri Nelerdir?
Kedi alerjenlerine karşı hassasiyeti bulunan kişilerde belirtiler burun, gözler, solunum yolları ve ciltte ortaya çıkar.
Yaygın kedi alerjisi belirtileri şunlardır:
- Hapşırma
- Burun akıntısı veya tıkanıklığı
- Burun ve boğazda kaşıntı
- Kırmızı, sulanan veya kaşınan gözler
- Öksürük
- Hırıltılı solunum
- Ciltte kaşıntı veya kızarıklık
- Kurdeşen
- Astımı olan kişilerde solunum şikâyetlerinin artması
Belirtilerin ortaya çıkma süresi kişiden kişiye değişir. Bazı kişiler temastan kısa süre sonra reaksiyon gösterirken bazı kişilerde şikâyetler daha geç başlar.
Kedi Alerjisi Ciltte Belirti Verir mi?
Kedi alerjenleri bazı kişilerde cilt reaksiyonlarına da yol açar. Kaşıntı, kızarıklık veya kurdeşen bunlar arasında yer alır.
Kedinin yaladığı, tırmaladığı veya temas ettiği bölgelerde ciltte kızarıklık ve kaşıntı da görülür.
Ancak her cilt reaksiyonunun nedeni kedi alerjisi değildir. Sürekli veya şiddetli cilt sorunlarında doktor değerlendirmesi önem taşır.
Çocuklarda Kedi Alerjisi Belirtileri
Çocuklarda görülen belirtiler yetişkinlerdeki belirtilere benzer.
Bunlar arasında:
- Kaşıntılı ve sulanan gözler
- Hapşırma
- Burun akıntısı veya tıkanıklığı
- Boğazda tahriş
- Öksürük
- Hırıltılı solunum
- Nefes darlığı
yer alır.
Özellikle küçük çocuklarda sürekli tekrarlayan “soğuk algınlığı” benzeri belirtilerin nedenini kendi başınıza kedi alerjisine bağlamayın. Çocuk doktoru veya alerji uzmanı, belirtilerin nedenini değerlendirmelidir.
Şiddetli Kedi Alerjisi Belirtileri
Kedi alerjenleri özellikle astımı bulunan bazı kişilerde solunum şikâyetlerini artırır.
Hırıltılı solunum, göğüste sıkışma ve nefes darlığı gibi belirtileri hafife almamak gerekir.
Özellikle ciddi nefes darlığı, konuşmakta zorlanma veya hızla kötüleşen solunum problemi yaşandığında acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Kedi Alerjisine Ne Sebep Olur?
Sanılanın aksine kedi alerjisinin asıl nedeni kedinin tüyünün kendisi değildir.
Sorunun temelinde kedilerin deri döküntülerinde, tükürüğünde ve diğer salgılarında bulunan bazı proteinler yer alır. Kedi kendisini yaladığında bu proteinler tüylerine de bulaşır.
Daha sonra çok küçük alerjen parçacıkları ev ortamına yayılır. Mobilyalarda, halılarda, yataklarda ve kıyafetlerde birikir.
Alerjisi bulunan kişinin bağışıklık sistemi normalde zararsız olan bu proteinlere karşı aşırı tepki gösterir. Bunun sonucunda hapşırma, kaşıntı, burun akıntısı ve gözlerde sulanma gibi belirtiler ortaya çıkar.
Ayrıca dışarı çıkan kediler tüyleri üzerinde polen veya başka çevresel alerjenleri eve taşır. Bu nedenle kedinin yanında ortaya çıkan her alerjik reaksiyonun doğrudan kedi proteinlerinden kaynaklandığını varsaymamak gerekir.
Kedi Tüyü mü Alerji Yapar?
Bu konuda çok yaygın bir yanlış anlaşılma vardır.
Kedi tüyü tek başına temel alerjen değildir.
Ancak alerjen proteinler tüylerin ve deri döküntülerinin üzerinde taşındığı için tüyler bu maddelerin evin farklı bölgelerine yayılmasına katkıda bulunur.
Bu nedenle çok tüylü bir kedi ile tüysüz bir kedi arasındaki fark, alerji açısından düşündüğümüz kadar basit değildir.
Kedilere Alerjim Olduğunu Nasıl Anlarım?
Belirtileriniz kedilerin yanında artıyorsa kedi alerjisinden şüphelenmeniz doğaldır. Ancak hapşırma, burun tıkanıklığı ve gözlerde kaşıntı başka alerjenlerden de kaynaklanır.
Bu nedenle kedinizi hemen suçlamadan önce doğru tanı önem taşır.
Bir alerji uzmanı belirtilerinizi, ne zaman ortaya çıktığını ve kedilerle temasla ilişkisini değerlendirir. Gerekli gördüğünde alerji testlerinden yararlanır.
Kedi Alerji Testi Nasıl Yapılır?
Alerji değerlendirmesinde doktorlar sıklıkla deri testlerinden veya kan testlerinden yararlanır.
Deri testinde küçük miktarlarda belirli alerjenler ciltle temas ettirilir ve ortaya çıkan reaksiyon değerlendirilir.
Bazı durumlarda doktor kan testi ister. Bu testlerde belirli alerjenlere karşı oluşan spesifik IgE antikorları incelenir.
Hangi testin uygun olduğuna kişinin sağlık durumu ve belirtilerine göre doktor karar verir.
Kedi Alerjisi Tedavisi
Kedi alerjisi tedavisi kişinin belirtilerinin şiddetine ve sağlık durumuna göre değişir.
Doktor değerlendirmesinin ardından antihistaminikler, bazı burun spreyleri veya başka alerji tedavileri gündeme gelir. Belirli hastalarda alerjen immünoterapisi de tedavi seçenekleri arasında yer alır.
Özellikle çocuklarda, hamilelerde, kronik hastalığı bulunanlarda veya düzenli ilaç kullanan kişilerde ilaç seçimini doktorla birlikte yapmak gerekir.
Ama tedavinin yanında alerjenle teması azaltmak da büyük önem taşır.
Kedi Alerjisi Riskini Azaltmak İçin Neler Yapılır?
Kedinizden ayrılmayı düşünmeden önce evdeki alerjen yükünü azaltmaya yönelik bazı önlemler üzerinde durabilirsiniz.
Kediyi Yatak Odasından Uzak Tutun
Özellikle yatak odasını kediden uzak bir alan haline getirmek önemlidir. Böylece uyuduğunuz ortamda maruz kaldığınız alerjen miktarını azaltırsınız.
Ellerinizi Yıkayın
Kediyle temas ettikten sonra ellerinizi sabun ve suyla yıkayın. Ardından ellerinizi gözlerinize veya yüzünüze götürmemeye çalışın.
Evi Düzenli Temizleyin
Kedi alerjenleri halı, koltuk, yatak ve diğer tekstil yüzeylerinde birikir.
Bu nedenle evi düzenli olarak temizleyin. Halı, perde ve kumaş kaplı mobilyalar alerjenlerin birikmesine uygun alanlar oluşturur.
HEPA Filtrelerinden Yararlanın
HEPA filtreli hava temizleyicileri ve elektrik süpürgeleri, havadaki veya yüzeylerdeki bazı küçük parçacıkların azaltılmasına destek sağlar.
Ancak tek başına bir hava temizleyicisinin bütün kedi alerjenlerini ortadan kaldırmasını beklemeyin.
Teması Sınırlayın
Alerjiniz belirginse kediyi öpmek, yüzünüze yaklaştırmak veya aynı yatakta uyumak maruziyeti artırır.
Kum kabının temizliği sırasında da alerjenlerle temas gerçekleşir. Mümkün olduğunda bu işi alerjisi olmayan başka bir aile üyesinin üstlenmesi daha uygundur.
Hipoalerjenik Kedi Var mı?
“Hipoalerjenik kedi” ifadesi oldukça yanıltıcıdır.
Bazı kedi ırklarının alerjisi olan kişiler için daha uygun olduğu öne sürülse de tamamen alerjen içermeyen bir kedi ırkı yoktur.
Bu durum tüysüz Sfenks kedileri için de geçerlidir.
Çünkü alerjiye yol açan proteinler yalnızca tüylerde bulunmaz. Kedinin tükürüğü ve deri döküntüleri de bu proteinleri taşır.
Dolayısıyla yalnızca kedinin tüy uzunluğuna veya ne kadar tüy döktüğüne bakarak alerji riskini belirlemek doğru değildir.
Kedi Alerjiniz Varsa Kedinizi Vermek Zorunda mısınız?
Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.
Alerjinin şiddeti, kişinin astımının bulunup bulunmaması, uygulanan tedavinin başarısı ve evde alınan önlemler kararı etkiler.
Hafif belirtileri bulunan bazı kişiler doktorlarının önerdiği tedavi ve çevresel önlemlerle kedileriyle yaşamaya devam eder.
Ancak ciddi astımı veya kontrol altına girmeyen solunum sorunları bulunan kişilerde durum farklıdır. Bu noktada sağlık risklerini bir alerji uzmanıyla değerlendirmek gerekir.
Bu nedenle “alerjiniz varsa kedinizi mutlaka vermelisiniz” veya “zamanla alışırsınız” gibi kesin öneriler doğru değildir.
Kedi Alerjisini Görmezden Gelmeyin
Sürekli hapşırma veya göz kaşıntısı ilk bakışta önemsiz görünebilir. Ancak özellikle astımı bulunan kişilerde solunum belirtilerini ciddiye almak gerekir.
Belirtilerin kediden kaynaklandığını düşünüyorsanız önce doğru tanıyı alın.
Ardından doktorunuzla birlikte hem tedavi seçeneklerini hem de evde alabileceğiniz önlemleri değerlendirin.
Özetle
Kedi alerjisi, çoğunlukla kedinin tüyünün kendisinden değil; tükürük, deri döküntüleri ve diğer salgılarda bulunan alerjen proteinlere karşı bağışıklık sisteminin verdiği tepkiden kaynaklanır.
Hapşırma, burun akıntısı, kaşıntılı gözler, öksürük, hırıltılı solunum ve bazı cilt reaksiyonları en sık görülen belirtiler arasındadır.
Ancak benzer şikâyetlerin başka nedenleri de vardır. Bu nedenle doğru tanı için doktor değerlendirmesi önemlidir.
Evde düzenli temizlik yapmak, kediyi yatak odasından uzak tutmak, teması azaltmak ve uygun filtrelerden yararlanmak alerjen yükünün azaltılmasına destek sağlar.
Ve unutmayın: Tamamen hipoalerjenik bir kedi yoktur.
Kedinizle yaşarken sürekli alerji belirtileri gösteriyorsanız sorunu görmezden gelmek yerine bir alerji uzmanından destek alın.
Sevgiyle ve Işıkla,
Sevgim Çöloğlu